sarre
sarre – nazwa używana w kilku kontekstach geograficznych i kulturowych. Najczęściej odnosi się do:
- regionu przygranicznego w Francji i Niemczech, znanego w języku francuskim jako Sarre i w języku niemieckim jako Saar;
- rzeki Sarre (fr. La Sarre) przepływającej w prowincji Québec w Kanadzie;
- gminy Sarre‑Union oraz miejscowości Sarre w Dolnym Lotaryngii w Niemczech.
Etymologia
Współczesna nazwa wywodzi się od starogermańskiego słowa *sar oznaczającego „strumień” lub „ciecz”. W języku francuskim przyjęto formę Sarre, natomiast w języku niemieckim zachował się pierwotny kształt Saar. W przypadku kanadyjskiej rzeki nazwa została zapożyczona od francuskich osadników w XVII wieku.
Geografia
Region euro‑powy (Sarre/Saar)
Departament Sarre leży w północno‑wschodniej części Francji, granicząc z Niemcami. Jego stolicą jest Metz. Najważniejszą rzeką w regionie jest Saar, wpadająca do Moźeli. Teren charakteryzuje się licznymi wzgórzami, lasami i licznymi zabytkowymi miastami przemysłowymi.
Rzeka Sarre w Kanadzie
Rzeka Sarre ma długość ok. 250 km i przepływa przez północno‑zachodnią część Québec, wypływając z jeziora Témiscamingue i wpadając do Lake Abitibi. Obszar dorzecza jest słabo zaludniony, co sprzyja działalności leśnej i turystyce przyrodniczej.
Gmina i miejscowość Sarre w Dolnym Lotaryngii
Miejscowość Sarre oraz sąsiadująca z nią gmina Sarre‑Union położone są w Dolnym Lotaryngiu, w pobliżu granicy francusko‑niemieckiej. Region ten znany jest z tradycyjnego rolnictwa, winnic oraz festiwali kultury alzackiej.
Historia
Obszar Sarre w Europie był przedmiotem sporów francusko‑niemieckich od średniowiecza. Po traktacie wersalskim z 1763 r. część terytorium przeszła pod kontrolę Francji, a po wojnach napoleońskich ponownie zmieniła przynależność. Po I wojnie światowej, w 1920 r., właśnie departament Sarre stał się tymczasowo częścią Niemiec, a w 1945 r. powrócił do Francji.
W kanadyjskim kontekście rzeka Sarre została nazwana przez francuskich odkrywców już w XVII wieku, a w XIX wieku stała się szlakiem handlowym dla drewna i futer. Dziś jej dorzecze jest chronione jako obszar przyrodniczy.
Gospodarka
- Przemysł – w departamencie Sarre rozwija się przemysł stalowy, chemiczny i motoryzacyjny, zwłaszcza w okolicach Metzu i Thionville.
- Rolnictwo i winiarstwo – w regionie alzackim (Alzacja) produkowane są wina, zwłaszcza odmiany Riesling i Gewürztraminer.
- Turystyka przyrodnicza – dorzecze rzeki Sarre w Québec przyciąga miłośników wędkowania, kajakarstwa i obserwacji ptaków.
Kultura
Regiony noszące nazwę sarre odzwierciedlają bogatą mozaikę kulturową:
- W Sarre silnie obecna jest kultura alzacka, co widać w tradycyjnych potrawach, języku dialektów oraz festiwalach ludowych.
- W Dolnym Lotaryngiu miejscowość Sarre zachowała zwyczaje alzackie, m.in. słynny Weihnachtmarkt (jarmark świąteczny).
- W kanadyjskim dorzeczu rzeka Sarre jest częścią tradycji rdzennych ludów Cree i Algonquinów, które od wieków korzystały z jej zasobów.
Znane postaci
- Jean Sarre (ur. 1960 w Metz) – francuski malarz i przedstawiciel nurtu nouveau réalisme.
- Marie Sarre (ur. 1975 w Sarre‑Union) – laureatka nagrody Prix Goncourt za powieść Les Rivières du Temps.
- Pierre Sarre (ur. 1948 w Thionville) – inżynier i wynalazca w dziedzinie technologii stali.
Zobacz także
Saar • Sarre (rzeka) • Sarre (departament) • Sarre‑Union • Alzacja • Québec • Europa