Sieć telefoniczna

Sieć telefoniczna – zespół elementów technicznych i organizacyjnych umożliwiających przekazywanie sygnałów głosowych oraz danych pomiędzy użytkownikami telefonii. W Polsce sieci telefoniczne obejmują zarówno tradycyjną sieć telefoniczną PSTN (Public Switched Telephone Network), jak i nowoczesne systemy telefonii komórkowej, VoIP oraz sieci nowej generacji (NGN).

Historia

Początki sieci telefonicznej sięgają końca XIX wieku, kiedy to w Stanach Zjednoczonych Alexander Graham Bell uruchomił pierwszą linię telefoniczną w 1876 roku. W Polsce pierwsza linia telefoniczna została uruchomiona w Warszawie w 1880 roku, a jej rozbudowa przyspieszyła po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. Do lat 1990 sieci były w dużej mierze analogowe i zarządzane przez państwowe przedsiębiorstwa, takie jak Polskie Stowarzyszenie Telekomunikacji.

Struktura sieci

Stacje centralne – budynki lub obiekty, w których odbywa się przełączanie połączeń (przełączanie obwodowe w PSTN, przełączanie cyfrowe w nowoczesnych sieciach).
Linie przenoszące – medium, które transportuje sygnał: miedziane przewody (para skręcana, kabel koaksjalny), światłowody, satelity oraz łącza radiowe.
Urządzenia końcowe – telefony stacjonarne, telefony komórkowe, terminale VoIP, a także urządzenia IoT korzystające z usług głosowych.

Technologie

Przełączanie obwodowe

Tradycyjna metoda w sieci PSTN, w której połączenie głosowe jest realizowane przez utworzenie dedykowanego obwodu elektrycznego między dwoma końcami rozmowy.

Przełączanie cyfrowe i pakietowe

Wprowadzone w latach 1990 i później, umożliwia przesyłanie sygnału głosowego w postaci cyfrowego strumienia danych. Najważniejsze rozwiązania to:

ISDN – cyfrowa sieć integrująca transmisję głosu i danych.
MPLS – technologia trasowania pakietów w sieciach operatorów.
VoIP – przenoszenie rozmów telefonicznych przez Internet przy użyciu protokołów takich jak SIP i RTP.

Telefonia komórkowa

Systemy mobilne, od pierwszej generacji (1G) po obecnie rozwijane 5G, wykorzystują sieci komórkowe opierające się na stacjach bazowych, kontrolerach łączności i przełącznikach mobilnych.

Regulacje i operatorzy

W Polsce rynek telekomunikacyjny reguluje Urzad Komunikacji Elektronicznej (UKE). Najwięksi operatorzy sieci telefonicznej to:

Statystyki i zasięg

Według danych UKE na koniec 2023 roku w Polsce było ponad 30 milionów abonentów telefonicznych, w tym ponad 24 miliony abonentów telefonii komórkowej i ponad 6 milionów abonentów tradycyjnych linii PSTN.

Rozwój i perspektywy

Obecnie najważniejsze trendy w sieciach telefonicznych to:

Integracja 5G z usługami głosowymi (VoNR – Voice over New Radio)
Rozwój sieci nowej generacji (NGN) umożliwiających wirtualizację funkcji (NFV) i programowalność (SDN)
Wzrost usług opartych na sztucznej inteligencji, takich jak transkrypcja rozmów i wirtualni asystenci
Implementacja technologii FTTx (Fiber to the x) w celu zapewnienia ultra‑szybkiego dostępu do usług głosowych i data‑centric.

Powiązane pojęcia

Więcej informacji znajdziesz w następujących artykułach: