UNICEF – Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci

UNICEF (ang. United Nations International Children’s Emergency Fund) jest organizacją działającą w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ). Jego misją jest zapewnienie wszystkim dzieciom na świecie podstawowych praw do życia, zdrowia, edukacji oraz ochrony przed przemocą i wyzyskiem.

Historia

UNICEF został utworzony w wyniku kryzysu humanitarnego po II wojnie światowej, dokładniej w 1946 roku, początkowo jako fundusz pomocy uchodźcom w Europie. W 1947 roku jego mandat został rozszerzony na całe światowe dzieci, a w 1953 roku UNICEF stał się stałym programem ONZ.

Struktura organizacyjna

• Siedziba centralna – znajduje się w Nowym Jorku (USA).
• Biura regionalne – obsługują pięć regionów: Afryka, Azja i Pacyfik, Europa i Azja Centralna, Ameryka Łacińska i Karaiby oraz Bliski Wschód i Północna Afryka.
• Biura krajowe – działają w ponad 190 krajach i terytoriach, współpracując z rządami, organizacjami pozarządowymi oraz społecznościami lokalnymi.

Główne obszary działania

Zdrowie i odżywianie

UNICEF prowadzi programy szczepień, walki z niedożywieniem i wspiera opiekę nad matkami w ciąży. Współpracuje ściśle z Światową Organizacją Zdrowia (WHO) oraz innymi agencjami ONZ.

Edukacja

Organizacja dąży do zapewnienia powszechnego dostępu do edukacji, szczególnie wśród dziewcząt i dzieci z ubogich środowisk. W ramach programu Edukacji Podstawowej UNICEF wspiera budowę szkół, szkolenia nauczycieli oraz dostarcza materiały dydaktyczne.

Ochrona praw dziecka

UNICEF działa na rzecz wdrażania Konwencji ONZ o prawach dziecka oraz zwalczania przemocy, wykorzystywania i handlu dziećmi.

Sytuacje awaryjne i kryzysy humanitarne

W przypadkach konfliktów zbrojnych, klęsk żywiołowych i pandemii UNICEF zapewnia natychmiastową pomoc humanitarną: zestawy żywności, wodę pitną, schronienie oraz wsparcie psychologiczne.

Finansowanie

Budżet UNICEF pochodzi w całości z dobrowolnych wkładów państw członkowskich, sektora prywatnego oraz darczyńców indywidualnych. W 2023 roku organizacja otrzymała ponad 7 miliardów dolarów amerykańskich, z czego znaczną część przeznaczono na programy w Afryce i Azji.

Działalność w Polsce

Polska współpracuje z UNICEF od 1991 roku. Biuro UNICEF w Warszawie koordynuje projekty takie jak:

• Program Zdrowie Dzieci – szczepienia i profilaktyka chorób zakaźnych;
• Inicjatywa Bezpieczne Szkoły – modernizacja infrastruktury szkolnej i szkolenia nauczycieli;
• Kampania Prawo Dziecka – edukacja społeczeństwa w zakresie ochrony praw dziecka.

Współpraca międzynarodowa

UNICEF współdziała z wieloma partnerami, m.in. z Programem Rozwoju Narodów Zjednoczonych (UNDP), Agencją ONZ ds. Uchodźców (UNHCR) oraz organizacjami pozarządowymi typu Czerwony Krzyż.

Osiągnięcia i nagrody

Organizacja lauda się licznymi osiągnięciami, w tym:

• Redukcja liczby przypadków skrajnego niedożywienia u dzieci poniżej 5 lat o ponad 50 % od 1990 roku;
• Wdrożenie globalnego programu eradykacji polio, przyczyniając się do prawie całkowitego wyeliminowania tej choroby;
• Wsparcie w zwalczaniu epidemii wirusa COVID‑19 poprzez dystrybucję masek i szczepionek.

Patronaty i symbole

Symbolicznie UNICEF jest reprezentowany przez niebieski logo z globem i dwiema postaciami dziecka – jednym chłopcem i jedną dziewczynką. Patronem organizacji jest Jan Kowalski, znany filantrop, który od 2005 roku aktywnie wspiera jej działania w Polsce.

Perspektywy na przyszłość

W perspektywie najbliższych lat UNICEF koncentruje się na realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDGs), w szczególności na:

• Zapewnieniu wszystkim dzieciom dostępu do czystej wody i sanitacji (SDG 6);
• Równości w edukacji (SDG 4);
• Redukcji ubóstwa i głodu (SDG 1, SDG 2).

UNICEF pozostaje jednym z najważniejszych podmiotów na świecie działających na rzecz ochrony i rozwoju dzieci, łącząc siły rządów, sektora prywatnego oraz społeczeństwa obywatelskiego.