Yale

Yale to termin o kilku znaczeniach, najczęściej odnosi się do Uniwersytetu Yale w Stanach Zjednoczonych oraz do mitycznego zwierzęcia zwanego yale w tradycji europejskiej.

Yale jako uczelnia

Uniwersytet Yale (Yale University) jest prywatną, badawczo‑naukową uczelnią wyższą położoną w New Haven w stanie Connecticut w Stanach Zjednoczonych. Został założony w 1701 roku jako Collegium Eriugenae pod nazwą Collegium Collegium Eli (College of the English). W 1718 roku, po wsparciu przez lorda Adama Richarda Yale’a, szkoła przyjęła nazwę Yale College, a od 1971 roku funkcjonuje jako uniwersytet o pełnym profilu akademickim.

Yale jest jedną z najstarszych i najbardziej renomowanych uczelni w Ameryce Północnej. W rankingu U.S. News & World Report regularnie zajmuje czołowe pozycje w dziedzinach takich jak prawo, medycyna, nauki przyrodnicze, zarządzanie i sztuka. Wśród absolwentów znajdują się liczni politycy, naukowcy i laureaci Nobla, w tym pięciu prezydentów USA (m.in. William Howard Taft i George H. W. Bush).

Struktura i wydziały

• Yale School of Art and Architecture
• Yale Law School
• Yale School of Medicine
• Yale School of Management
• Graduate studies

Tradycje i symbole

Maskotą sportową Yale jest Handsome Duke, a jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli uczelni jest starożytny znak Yale – tarcza z otwartą księgą i słowem „Lux” („światło”).

Yale – mityczne zwierzę

W średniowiecznej mitologii i heraldyce yale (czasem zapisywany jako jâl lub jaule) jest fantastycznym stworzeniem, które łączy cechy antylopa i jelenia, posiadające zdolność obracania i regulacji rogów w zależności od zagrożenia. Pierwsze wzmianki o yale pochodzą z rodowodu czeskich kronikarzy z XII‑XIII wieku, a w późniejszych dziełach pojawia się on jako symbol wiedzy i oporu.

W heraldyce rody i miasta takie jak York w Anglii używały wizerunku yale’a na swoich herbach, co miało podkreślać mądrość i nieprzewidywalność władcy.

Charakterystyka

• Wygląd: ciało podobne do antylopa, długie, zakrzywione rogi, które mogą się rozchylać bocznie.
• Umiejętności: zdolność obracania rogów w dowolną stronę, co symbolizuje elastyczność i zdolność adaptacji.
• Symbolika: w tradycji heraldycznej kojarzony z mądrością, odwagą i obroną przed złem.

Inne znaczenia

Określenie yale może także pojawiać się w nazwach firm i produktów, np. Yale Locks – amerykański producent zamków i systemów zabezpieczeń, założony w 1868 roku.

Powiązane pojęcia

Do tematyki związanej z yale należą także artykuły o Uniwersytecie Harvard, Ivy League, mitycznych zwierzętach oraz szkołach wyższych w Stanach Zjednoczonych.