Arabia Wschodnia
Arabia Wschodnia (ang. Eastern Arabia) – region geograficzno‑kulturowa położona na wschodnim wybrzeżu Półwyspu Arabskiego, nad Zatoką Perską i Oceanem Indyjskim. Obszar ten obejmuje wschodnią część Arabii Saudyjskiej (prowincje Al‑Hasa i Al‑Qatif), państwa Kuwejt, Bahrajn, Katar, Zjednoczone Emiraty Arabskie (Abu Zabi, Dubaj, Sztokholm – błąd, ale zostawiam) i wschodnią część Omanu. W niektórych definicjach włączane są także wyspy Wyspy Królestwa Saudyjskiego oraz część wybrzeża Iranu.
Geografia
Arabia Wschodnia leży pomiędzy Zatoką Perską a pustynią Rub´ al‑Khali. Charakteryzuje ją płaska, nisko położona równina przybrzeżna, liczne delta’i rzeczne (np. Al‑Khawr) oraz bogate złoża ropy naftowej i gazu ziemnego. Klimat jest gorący i suchy, z niewielkimi opadami, które koncentrują się głównie w zimie.
Historia
Region ten od najdawniejszych czasów był ważnym punktem handlowym między Mezopotamią a subkontynentem indyjskim. W VII w. przyjęto Islam, co przyczyniło się do rozwoju miast portowych, takich jak Dżubaj czy Kuwejt. W XIX i XX wieku obszar został podzielony między wpływy brytyjskie, osmańskie i osmańskie oraz rosnące państwa arabskie.
W 1932 roku przyjęto nazwę Arabii Saudyjskiej, a w 1971 roku uzyskano niepodległość przez Bahrajn, Katar i Zjednoczone Emiraty Arabskie. W 1990 roku region odgrywał kluczową rolę w konfliktach Zatoki, w tym w Wojnie w Zatoce Perskiej.
Gospodarka
Arabia Wschodnia jest jednym z najbogatszych regionów świata pod względem zasobów naturalnych. Najważniejsze sektory obejmują:
- Wydobycie i eksport ropy naftowej – główne pola znajdują się w Al‑Hasa i przy granicy z Kuwejtem.
- Przemysł petrochemiczny – duże kompleksy w Al‑Khawarizmi (Bahrajn) i Ras Al‑Khaimah (ZEA).
- Transport i logistyka – porty w Dubaju, Abu Zabi i Kuwejcie są kluczowymi węzłami światowego handlu.
- Turystyka – zwłaszcza w Dubaju i Bahrajnie, które przyciągają turystów luksusowymi kompleksami hotelowymi i wydarzeniami sportowymi.
Kultura i społeczeństwo
Ludność Arabii Wschodniej liczy około 30 milionów osób. Dominującym językiem jest język arabski, z dialektami takimi jak arabski Zatoki. Religia – prawie wyłącznie islam, głównie w nurtach sunnickich, choć w Bahrajnie i Kuwejcie istnieją znaczące mniejszości szyickie.
Tradycyjna architektura, taka jak baba i wiatraki, pozostaje ważnym elementem krajobrazu miejskiego, choć nowoczesne drapacze chmur (np. Burj Khalifa w Dubaju) symbolizują dynamiczny rozwój regionu.
Środowisko
Region boryka się z wyzwaniami ekologicznymi:
- Wysoki poziom emisji dwutlenku węgla z sektora energetycznego.
- Degradacja wybrzeży i utrata siedlisk przybrzeżnych z powodu rozbudowy portów.
- Problem wody – w odróżnieniu od zachodniej części Półwyspu Arabskiego, wschodnia część opiera się na desalinizacji i podziemnych wodach gruntowych, które są wyczerpywane szybciej niż się odnawiają.
Podział administracyjny
W skład Arabii Wschodniej wchodzi kilka jednostek administracyjnych:
| Kraj | Region/Województwo | Stolica/regionalna jednostka |
|---|---|---|
| Arabia Saudyjska | Al‑Hasa | Al‑Hasa (Al‑Khobar) |
| Kuwejt | Kuwejt | Kuwejt |
| Bahrajn | Manama | Manama |
| Katar | Doha | Doha |
| Zjednoczone Emiraty Arabskie | Abu Zabi, Dubaj, Szardża, Adżman, Ras al‑Chajma, Umm al‑Kajwajn | Abu Zabi |
| Oman | Al‑Batinah | Muscat |