ISSN – Międzynarodowy Standardowy Numer Kolumny (International Standard Serial Number)
ISSN (z ang. International Standard Serial Number) jest identyfikatorem nadawanym jedynie czasopismom i innym zasobom serialnym, takim jak periodyki elektroniczne, roczniki, serie monograficzne czy zeszyty konferencyjne. Numer ten umożliwia precyzyjne rozróżnienie tytułów, ułatwia ich katalogowanie, wymianę informacji oraz zarządzanie zasobami w bibliotekach i systemach informacyjnych.
Historia
Pomysł stworzenia jednolitego systemu numeracji publikacji okresowych pojawił się w latach 1970–1975. Pierwsza wersja standardu ISSN została opracowana i przyjęta w 1975 roku przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO) w ramach normy ISO 3297. Od tego czasu standard był wielokrotnie aktualizowany, najnowsza wersja obowiązuje od 2012 roku.
Budowa numeru ISSN
ISSN składa się z ośmiu cyfr podzielonych myślnikiem na dwie grupy po cztery cyfry (np. 1234-5679). Ostatnia cyfra jest cyfrą kontrolną, obliczaną metodą algorytmu modulo 11; w przypadku wyniku 10 stosuje się znak X jako cyfrę kontrolną.
Procedura nadawania
Numer ISSN przyznaje narodowe centrum ISSN działające w poszczególnych krajach. W Polsce za przydzielanie ISSN odpowiada Polska Biblioteka Narodowa. Właściciel tytułu (wydawca, redakcja lub organizacja) składa wniosek, podając m.in. tytuł, opis, język, częstotliwość wydania oraz dane techniczne publikacji.
Zastosowanie
- Ułatwienie wymiany danych w katalogach bibliotecznych (np. w systemie MARC).
- Wyszukiwanie i identyfikacja tytułów w bazach danych, takich jak WorldCat czy Scopus.
- Wsparcie przy cytowaniu i tworzeniu bibliografii.
- Integracja z innymi identyfikatorami, takimi jak ISBN (dla monografii) oraz DOI (identyfikator cyfrowy).
Relacja z innymi standardami identyfikacyjnymi
Choć ISSN i ISBN spełniają podobne funkcje, różnią się zakresem:
- ISSN dotyczy wyłącznie seriali – publikacji wydawanych regularnie lub w serii.
- ISBN (International Standard Book Number) identyfikuje jednorazowe publikacje książkowe.
W praktyce wiele publikacji ma oba numery – np. roczniki z ISBN przydzielanym dla każdej części oraz ISSN jako identyfikator serii.
Państwowe i międzynarodowe agencje ISSN
System ISSN zarządzany jest przez Międzynarodową Agencję ISSN w Londynie. Agencja koordynuje pracę ponad 100 narodowych centrów ISSN, które przydzielają numery w ramach swoich jurysdykcji.
Techniczne aspekty rejestracji
Numer ISSN jest rejestrowany w bazie danych ISSN Online, dostępnej publicznie. Wpis obejmuje:
- Tytuł oryginalny i ewentualne tłumaczenia.
- Rok pierwszego wydania.
- Format (druk, online, hybrydowy).
- Informacje o wydawcy i kraju publikacji.
- Powiązane numery ISBN i DOI.
Przykłady użycia
Przykładowe ISSN:
Zobacz także
ISSN pozostaje kluczowym narzędziem w świecie publikacji seryjnych, zapewniając spójność i precyzyjność w zarządzaniu zasobami informacyjnymi w erze cyfrowej.