PTA – Polskie Towarzystwo Archeologiczne

Polskie Towarzystwo Archeologiczne (skrót: PTA) jest samorządną, organizacją pozarządową zrzeszającą osoby zajmujące się badaniami archeologicznymi, ochroną dziedzictwa kulturowego oraz popularyzacją wiedzy o przeszłości ludzkiej na terenie Polski.

Historia

PTA zostało założone w 1990 roku w Warszawie z inicjatywy grupy młodych archeologów, w tym prof. Jana Kowalskiego i dr Agnieszki Nowak. Pierwsze zebranie założycielskie odbyło się w Pałacu Kultury i Sztuki, gdzie przyjęto statut organizacji oraz wybrano pierwszą zarządczą radę.

Cele i zadania

• Wspieranie badań archeologicznych poprzez granty i stypendia.
• Promowanie ochrony zabytków i stanowisk archeologicznych w ramach współpracy z Narodowym Muzeum oraz Urzędowym Specjalnym ds. dziedzictwa kulturowego.
• Organizacja konferencji, warsztatów i wykładów popularyzujących archeologię wśród szerokiej publiczności.
• Publikowanie czasopisma „Archeologia Polski” oraz serii monografii tematycznych.
• Współpraca międzynarodowa z organizacjami takimi jak European Archaeological Council oraz UNESCO.

Struktura organizacyjna

PTA składa się z trzech głównych organów:

1. Zarząd – wybierany na czteroletnią kadencję, odpowiedzialny za bieżące zarządzanie.
2. Rada Naukowa – skupiająca wybitnych specjalistów z dziedziny arkeologii, historii i konserwacji zabytków.
3. Oddziały regionalne – działają w większych miastach Polski (np. Krakowie, Gdańsku, Wrocławiu), organizując lokalne badania i spotkania.

Działalność naukowa i edukacyjna

Od swojego powstania PTA zrealizowało ponad 300 projektów badawczych, w tym:

• Wykopaliska w Biskupinie (1992‑1995) – odkrycie nowego kompleksu osadniczego z epoki brązu.
• Badania nad kulturą łużycką w Jeleniej Górze (2001‑2004).
• Projekt „Dziedzictwo Życia” (2015‑2020) – cyfrowa dokumentacja stanowisk archeologicznych w całej Polsce.

W ramach edukacji PTA organizuje coroczne Festiwale Archeologiczne, konkursy dla uczniów szkół średnich oraz program „Archeologia dla Dzieci”, prowadzony w muzeach i szkołach.

Publikacje

Poniżej wybrane pozycje wydane pod auspicjami PTA:

1. Kowalski, J. (1998). “Archeologia w Polsce po 1989 roku”. PTA Press.
2. Nowak, A., & Zieliński, P. (2005). “Prehistoria Sudetów”. W: Archeologia Polski, nr 12.
3. Wiśniewska, M. (2013). “Techniki pomiarowe w wykopaliskach”. Monografia PTA.

Współpraca międzynarodowa

PTA jest członkiem European Archaeological Council od 2005 roku i regularnie uczestniczy w projektach realizowanych pod patronatem UNESCO, m.in. w programie „Światowe Dziedzictwo Archeologiczne”.

Patronat i poparcie

Patronatem PTA objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w 2000 roku. Organizacja otrzymuje wsparcie finansowe m.in. od Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz od licznych fundacji prywatnych.

Kontakt

Siedziba główna PTA:
ul. Krakowskie Przedmieście 44
00‑322 Warszawa
Telefon: +48 22 555 12 34
E‑mail: kontakt@pta.org.pl

Więcej informacji dostępnych jest na oficjalnej stronie internetowej PTA (/pta).