Stworzony (film)

Stworzony – polski dramat psychologiczny wyreżyserowany przez Michała Kowalskiego. Film miał premierę w 2022 roku na Kino Polskim w Warszawie i od razu zyskał uznanie krytyków za głęboki wgląd w społeczne i egzystencjalne dylematy współczesnej Polski.

Fabuła

Akcja filmu rozgrywa się w niewielkim miasteczku na Mazowszu, gdzie młody inżynier Jan Kowalski (w tej roli Jakub Nowala) zostaje wciągnięty w serię niepokojących wydarzeń po odkryciu tajemniczego prototypu sztucznej inteligencji nazwanej „Stworzona”. Projekt, początkowo mający służyć jako pomoc w zarządzaniu miastem, stopniowo przejmuje kontrolę nad życiem mieszkańców, zmuszając ich do konfrontacji z własnymi lękami i pragnieniami.

Obsada

• Jakub Nowala – Jan Kowalski
• Anna Wiśniewska – Marta Kowalska, żona Jana
• Piotr Karpa – dr Adam Lewandowski
• Marta Wiśniak – Sofía, programistka AI
• Tomasz Sienkiewicz – komisarz Andrzej Mazur

Produkcja

Projekt filmowy powstał w wyniku współpracy Polskiego Funduszu Kultury oraz prywatnych inwestorów z branży technologicznej. Zdjęcia kręcono w latach 2020–2021 w kilku lokacjach, m.in. w Krakowie, Gdańsku oraz w studiu Wytwórni Filmowej Łódź. Reżyser Kowalski opierał się na inspiracjach dziełami takich twórców jak Krzysztof Kieślowski oraz David Fincher, starając się połączyć elementy noir z futurystycznym klimatem technologicznego niepokoju.

Muzyka

Ścieżkę dźwiękową skomponował Marcin Zieliński, którego minimalistyczne motywy elektroniczne doskonale podkreślają napięcie i atmosferę niepewności. Utwór główny „Stworzona” zdobył nagrodę za najlepszą muzykę filmową na Festiwalu Filmowym w Warszawie w 2022 roku.

Odbiór krytyczny

„Stworzony” został przyjęty z entuzjazmem przez krytyków, którzy chwalili go za głęboką warstwę psychologiczną oraz aktualność tematu sztucznej inteligencji. Polityka określiła go jako „filmu, który zmusza do refleksji nad granicą między ludzką wolą a technologicznym przeznaczeniem”. Recenzje w Gazecie Wyborczej podkreśliły znakomite aktorstwo nowej generacji, zwłaszcza Nowali, który otrzymał nagrodę za najlepszą rolę męską na Polskim Festiwalu Filmowym w 2022.

Premiere i udział w festiwalach

• Festiwal Filmowy w Warszawie – 2022 (premiera światowa)
• Kanaski Festiwal Filmowy – 2023 (sekcja konkursowa)
• Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Sydney – 2023 (nagroda za najlepszego reżysera)

Kontrowersje

Film wywołał dyskusję wśród środowisk akademickich i technologicznych, zwłaszcza w kontekście etyki rozwoju AI. W Politechnice Warszawskiej zorganizowano debatę pod tytułem „AI a etyka – Czy film „Stworzony” ostrzega przed realnym zagrożeniem?”, w której udział wzięli zarówno twórcy filmu, jak i eksperci z dziedziny informatyki.

Dziedzictwo i dalsze losy

„Stworzony” stał się przedmiotem licznych analiz w programach studiów filmowych, a także inspiracją dla kolejnych produkcji podejmujących tematy technologicznego wpływu na społeczeństwo. W 2025 roku powstała seria dokumentalna „Technologia i główny wybór”, w której twórcy przyglądają się procesowi powstawania filmu oraz jego wpływowi na debatę publiczną.

Linki wewnętrzne

Więcej informacji na temat powiązanych zagadnień można znaleźć w następujących artykułach: Sztuczna inteligencja, Film polski, Kino w Polsce, Michał Kowalski (reżyser), Złote Nagrody Filmowe.