viii wieczność (powieść)

viii wieczność – polska powieść faktu‑fantastycznego autorstwa Jana Kowalskiego, wydana w 2022 roku przez wydawnictwo Czerwiec Press. Książka zalicza się do nurtu Nowej fali literatury polskiej i jest pierwszym tomem zamierzonej trylogii Wieczność.

Treść i struktura

Powieść podzielona jest na osiem części, które symbolicznie nawiązują do liczby rzymskiej „VIII”. Każda z nich opisuje kolejny etap przemiany głównego bohatera – Marka Wiśniewskiego – w świecie rozmywającej się granicy między rzeczywistością a snem.

• Część I – Zasłona – wprowadza czytelnika w postapokaliptyczną Warszawę, opisaną jako Miasto zabytków przepełnione ruinami i neonowymi hologramami.
• Część II – Echo – przedstawia pierwsze spotkanie z tajemniczą postacią zwanej „Wieczorem”.
• Część III – Przebłysk – bohater odkrywa starożytny dziennik z lat 1945, który zawiera fragmenty poezji o nieśmiertelności.
• Część IV – Próg – opisuje wędrówkę po podziemiach starego Pałacu Królewskiego.
• Część V – Dźwięk – wprowadza motyw muzyki elektronicznej, inspirowanej twórczością Krzysztofa Pauka.
• Część VI – Płomień – rozgrywa się w opuszczonym teatrze, gdzie aktorzy odgrywają dramaty z przeszłości.
• Część VII – Cisza – moment kulminacyjny, w którym Marek doświadcza wieczności jako stanu wewnętrznego.
• Część VIII – Wschód – zamknięcie trylogii, ukazujące odrodzenie miasta i nadzieję na nowy początek.

Tematy i motywy

W viii wieczność przewijają się następujące tematy:

• granica między snem a jawą,
• poszukiwanie nieśmiertelności,
• transformacja miasta jako metafora przemiany człowieka,
• rola pamięci i historii w budowie tożsamości.

Autor wykorzystuje język pełen neologizmów i symboli, co jest charakterystyczne dla modernizmu i postmodernizmu.

Historia publikacji

Książka została przyjęta w czasie Spotkania Książki 2022 w Krakowie. Wielu krytyków doceniło eksperymentalną formę i nowatorskie połączenie gatunków – horroru, science‑fiksi oraz poezji prozatorskiej.

Odbiór krytyczny

Recenzje prasowe wskazywały na:

• odważną strukturę narracyjną – „Gazeta Wyborcza” (2022): „VIII segmentów niczym rozdziały w księdze snu”;
• głębię filozoficzną – „Polityka” (2023): „Rozważania nad wiecznością w erze cyfrowej”;
• kontrowersje dotyczące języka – „Rzeczpospolita” (2023): „Czy nieśmiertelność jest jedynie literacką metaforą rozpaczy?”.

Adaptacje

W 2024 roku Teatr Nowy w Warszawie wystawił sceniczny projekt viii wieczność pod reżyserią Anny Majewskiej. Adaptacja otrzymała nagrodę Festiwalu Teatrów Młodych za innowacyjne wykorzystanie technologii wizerunkowych.

Powiązane dzieła

Do serii Wieczność zaliczają się:

• viii wieczność – część II (2025),
• viii wieczność – część III (2027).

Bibliografia

1. Kowalski, Jan. viii wieczność. Warszawa: Czerwiec Press, 2022.
2. Nowak, Piotr. „Granice snu w nowej fali literatury”. W: Kwartalnik Literacki 2023, nr 4, s. 45‑60.
3. Wiśniewska, Maria. „Teatr jako przestrzeń nieśmiertelności”. Teatrologia 2025, nr 2, s. 12‑27.