wergiliusz
Publiusz Wergiliusz Maron (łac. Publius Vergilius Maro) – rzymski poeta, uznawany za jednego z najwybitniejszych twórców literatury klasycznej. Jego twórczość, zwłaszcza Eneida, Buki i Georgiki, wywarła ogromny wpływ na rozwój poezji i literatury zachodniej.
Życie
Wergiliusz urodził się w Mamulodunum (dzisiejszy Mantua) w 70 p.n.e.. Jego ojciec, Sextus Vergilius, był małym ziemianinem, a matka, Sulla, pochodziła z rodziny kupieckiej.
W młodości studiował w Rzymie pod okiem wybitnych nauczycieli, m.in. pod opieką Cycerona i Kwitancji. W trakcie studiów zetknął się z filozofią stoicką, co później odzwierciedliło się w jego twórczości.
Po ukończeniu studiów Wergiliusz objął stanowisko poeta przy dworze cesarza Augusta. Został również delegowany do prowincji, m.in. do Galii i Hiszpanii, gdzie zajmował się zarządzaniem majątkami cesarskimi.
Zmarł w Cumas (obecnie Sessa Aurunca) w 19 p.n.e. w wieku 51 lat, najprawdopodobniej na skutek choroby układu pokarmowego.
Dzieła
Eneida
Eneida (Aeneis) to epicka poezja, opisująca wędrówkę trojańskiego bohatera Eneasa po upadku Troi i jego dążenie do założenia nowego miasta na wybrzeżach Italii. Utwór liczy dwanaście książek i jest uznawany za narodową epos Rzymu, podkreślający boskie poczucie misji i losu narodu rzymskiego.
Buki
Buki (Bucolica) to zbiór czterech eidylli opisujących życie pasterzy i ich przygody. Dzieło jest inspirowane greckimi poetami, takimi jak Teokryt, i wprowadza idylliczny obraz wiejskiego życia.
Georgika
Georgika (Georgics) to poemat w czterech książkach, poświęcony rolnictwu, uprawom i hodowli zwierząt. Poemat łączy praktyczną wiedzę agrarną z filozoficznymi rozważaniami na temat przyrody i etyki pracy.
Znaczenie i wpływ
Wergiliusz jest uznawany za poetę klasycznego kanonu. Jego styl charakteryzuje się elegancją, precyzją języka łacińskiego oraz głębokim zanurzeniem w mitologii. W kolejnych wiekach Wergiliusz był inspiracją dla poetów renesansu (Petrarki, Boccaccia), oświeceniowców (Miltona) oraz romantyków (Heinricha Hoffmanna).
W X wieku cesarz Karol Wielki ustanowił tak zwany wergiliuszowy regiment, w ramach którego zakonnicy mieli codziennie czytać fragmenty Eneidy, co przyczyniło się do utrwalenia jego pozycji jako „poety narodu” (poeta nationis).
Bibliografia
- Publiusz Wergiliusz, Eneida, tłum. J. Grotowski, Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego, 2005.
- Janusz W. Bieniek, Wergiliusz – poeta i polityk, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2012.
- Maria Kowalska, Rzymska poezja epicka, Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, 2018.