Yuan (1895)

Yuan (1895) – pierwsza seria papierowych yuanów wydana w Czinie w czasach dynastii Qing. Była to reakcja rządu na rosnące potrzeby finansowe po wojnie chińsko‑japońskiej (1894‑1895) oraz na konieczność unowocześnienia chińskiego systemu monetarnego.

Historia

Po klęsce w wojnie chińsko‑japońskiej państwo Chińska Republika Ludowa (wówczas jeszcze Cesarskie Chiny) zmagało się z ogromnym deficytem budżetowym. W odpowiedzi na ten problem minister finansów Zhang Zhidong zlecił emisję nowej serii banknotów w wartościach od 1 do 100 yuan. Pierwsza emisja odbyła się w 1895 roku w Czinie, a następnie w Guangzhou oraz Tianjin.

Charakterystyka

Rozmiar: 155 × 78 mm (największe banknoty 100 yuan).
Materiał: specjalny papier bawełniany, odporne na zginanie.
Wizerunki: na awersie przedstawiono cesarza Guangxu oraz herb dynastii Qing, na rewerze – sceny z życia codziennego, m.in. uprawy ryżu i produkcję jedwabiu.
Bezpieczeństwo: woda znakowa, nitka bezpieczeństwa oraz delikatne wytłoczenia.
Kolorystyka: zielony (1 yuan), niebieski (5 yuan), czerwony (10 yuan), fioletowy (50 yuan) i złoty (100 yuan).

Obieg i znaczenie

Yuan (1895) szybko stał się główną jednostką płatniczą w wschodniej części Chiń. W okresie kilku lat banknoty te były wykorzystywane nie tylko w handlu wewnętrznym, ale także w transakcjach międzynarodowych – m.in. przy zakupie broni od Japonii oraz przy spłacie długu wobec Brytyjskiego Imperium.

W latach 1900‑1905 stopniowo wycofywano je z obiegu, zastępując nowymi emisjami z serii tael i dolarów. Część banknotów zniszczono, a pozostałe trafiły na rynek kolekcjonerski.

Wartość kolekcjonerska

Dzisiaj numizmatycy cenią Yuan (1895) za unikalny design oraz znaczenie historyczne. Cena zależy od:

Stan zachowania (nieuszkodzony, brak zagięć, pełne znaki wodne).
Rzadkość nominału – najcenniejsze są banknoty 100 yuan.
Historia pochodzenia – ekspertyzy potwierdzające autentyczność podnoszą wartość.

W obecnych aukcjach ceny zaczynają się od kilkuset dolarów amerykańskich za niewielkie egzemplarze i mogą sięgać kilku tysięcy dolarów za perfekcyjne 100‑yuanowe banknoty.

Bibliografia