Luksor
Luksor – miasto położone w południowej części Egiptu, nad Nilem. Jest jednym z najważniejszych ośrodków turystycznych i archeologicznych na świecie, będącym współczesnym kontynuacją starożytnego Teby, stolicy Nowego Królestwa władców starożytnego Starożytnego Egiptu. Luksor jest także siedzibą współczesnego gubernatoratu Luksor i liczy ponad 500 tysięcy mieszkańców.
Geografia
Miasto znajduje się na wschodnim brzegu Nilu, w odległości ok. 650 km od Kairu. Otaczają je rozległe pola uprawne, a w pobliżu przepływa charakterystyczny odcinek rzeki, który tworzy liczne wyspy i wyrwy. Klimat Luksoru to suchy klimat pustynny, z bardzo gorącymi latami i łagodnymi zimami.
Historia
Luksor wywodzi się z starożytnej Teby, założonej około 3150 p.n.e.. Był to centralny ośrodek polityczny i religijny przez ponad 1500 lat, będąc stolicą zarówno Średniego, jak i Nowego Królestwa. Po podboju przez Aleksandra Wielkiego w 332 p.n.e. miasto zaczęło tracić na znaczeniu, a w czasach rzymskich przyjęło nazwę Heliopolis. W średniowieczu Luksor został opuszczony, lecz w XIX wieku został odnowiony jako ośrodek archeologiczny, a po otwarciu Kanału Sueskiego w 1869 r. zaczęła rosnąć liczba turystów.
Zabytki i atrakcje
- Świątynia w Karnaku – największy kompleks świątynny w świecie, poświęcony bóstwu Amonowi.
- Dolina Królów – miejsce pochówku faraonów Nowego Królestwa, w tym Tutanachamona i Ramzesa II.
- Świątynia Hatshepsut – majestatyczna budowla skalna w Deir el-Bahari.
- Świątynia Luksorska – położona w centrum miasta, poświęcona bogowi Amonowi i jej żonie Mut.
- Świątynia Meduńska (Kolec Karnak) – starożytna świątynia w Nubi, położona w pobliżu Luksoru.
- Kolumna Memnona – jedyny zachowany fragment starożytnej kolumny słupowej.
Kultura i turystyka
W Luksorze odbywają się liczne festiwale, m.in. Święto Nilu i Festiwal Karnak, które przyciągają turystów z całego świata. Miasto słynie z tradycyjnych targów, gdzie można nabyć rękodzieło, tkaniny bawełniane i przyprawy. Popularną formą zwiedzania jest rejs po Nilu, zwany „rejsą po Nilu w Luksorze”, który pozwala podziwiać XIX‑wieczną architekturę i starożytne ruiny z perspektywy wody.
Gospodarka
Podstawą gospodarki Luksoru jest turystyka, reprezentująca ponad 80 % przychodów miasta. Dodatkowo rozwija się rolnictwo – uprawia się tam bawełnę, trzciny cukrowe i warzywa. W ostatnich latach inwestuje się także w przemysł lekki, w tym produkcję wyrobów tekstylnych i wyrobów z kamienia.
Transport
Miasto jest połączone z resztą kraju dzięki autostradzie Kair‑Luksor oraz linii kolejowej Kair‑Luksor. Na lotnisku Lotnisko Luksor obsługiwane są loty międzynarodowe oraz krajowe. W samym Luksorze popularny jest transport wodny – tradycyjne łodzie feluk oraz nowoczesne motorówki.
Demografia
Według spisu ludności z 2021 roku Luksor liczy ~506 000 mieszkańców. Mieszkańcy to w dużej mierze Egipcjanie muzułmańscy, ale znaczna mniejszość wyznaje chrześcijaństwo koptyjskie. W mieście funkcjonuje kilka uczelni wyższych, w tym Uniwersytet Luksorskiego.