Nas
Nas – to polski zaimek osobowy w formie biernika i dopełniacza liczby mnogiej, używany do oznaczenia grupy osób, w której mówca się znajduje. W języku polskim pełni funkcję zarówno dopełniacza, jak i biernika oraz celownika w niektórych konstrukcjach.
Odmiana
Zaimek nas jest nieodmienny w liczbie mnogiej; jedynie zmienia się jego forma w zależności od przypadku:
- Mianownik: my (forma podmiotu)
- Dopełniacz: nas – np. „Nie ma nas w domu.”
- Celownik: nam – np. „Daj nam książkę.”
- Biernik: nas – np. „Widzą nas w parku.”
- Narzędnik: nami – np. „Zrobili to nami.”
- Miejscownik: nas – np. o nas nie ma wątpliwości.
- Wołacz: brak – zaimek nie używa się w wołaczu.
Zastosowanie
Zaimek nas występuje w kilku typach konstrukcji:
- Jako dopełnienie czasownika: „Słyszymy nas.”
- W roli podmiotu po odmianie: „My będziemy nas obronić.” (rzadko, w poezji).
- W wyrażeniach przyimkowych: „Z nas nie ma problemu.”
- W formach zwrotnych z czasownikami zwrotnymi: „Zadbajmy o nas.”
Przykłady
Oto kilka typowych zdań z użyciem zaimka nas:
- „Nie widzę nas w szeregu.”
- „Opowiedz nam o swojej podróży.”
- „Wróciliśmy do nas domu.”
- „Urodził się w Warszawie w 1985 roku i od tego czasu nas inspiruje.”
Historia i pochodzenie
Formę nas wywodzi się z prasłowiańskiego *nasъ, który pełnił tę samą funkcję w językach słowiańskich, np. w języku czeskim (nás) oraz w rosyjskim (нас). Przez wieki forma ta utrzymała się w polszczyźnie, zachowując podstawowe znaczenie.
Powiązane pojęcia
Więcej informacji można znaleźć w następujących artykułach: