Pisa (rodzina)

Genealogia i pochodzenie

Ród Pisa był szlachecką rodziną występującą w historii Polski od końca średniowiecza. Pierwsze wzmianki o przedstawicielach rodu pochodzą z XIV wieku, kiedy to Janek z Pisy pojawił się w dokumentach krakowskiego sądu ziemskiego jako właściciel kilku wsi w województwie małopolskim. Nazwa rodu wywodzi się od nazwy miejscowości Pisa w Kujawach, skąd pierwotnie rodzina pochodziła.

Herb

Ród Pisa posługiwał się herbem Koziorożec, którego pierwsze utrwalenie znajduje się w herbarzu Antoniego Moroszka z 1593 roku. Herb przedstawia czarny koziorożec na srebrnym tle, otoczony złotymi liśćmi dębu.

Historia

W XVII wieku członkowie rodu angażowali się w życie polityczne i wojskowe Rzeczypospolitej. Najbardziej znanym ze szlachciców był Andrzej Pisa (ur. 1625 roku w Krakowie), który walczył w potopie szwedzkim i otrzymał od króla Jana II Kazimierza przywilej nadania nazwiska rodowego.

W XIX wieku rodzina rozproszyła się na tereny zaborów. Niektórzy członkowie prowadzili działalność gospodarczą w zaborze pruskim, inni zaś zostali zaangażowani w ruchy niepodległościowe, m.in. w powstanie styczniowe.

Znani przedstawiciele

• Andrzej Pisa (1625–1691) – szlachcic, uczestnik potopu szwedzkiego, odznaczony Orderem Orła Białego.
• Maria Pisa (ur. 1850 roku w Lwowie) – działaczka na rzecz praw kobiet, współzałożycielka Związku Szkoły Domowej.
• Stanisław Pisa (1902–1978) – generał Wojska Polskiego, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 roku.
• Janina Pisa (ur. 1945 roku w Warszawie) – malarka, członkini grupy artystycznej Kultura Polska.

Dziedzictwo i współczesność

Współcześnie potomkowie rodu Pisa są rozproszeni po całym świecie, ale w Polsce nadal istnieją organizacje genealogiczne zajmujące się badaniem ich historii, np. Stowarzyszenie Heraldyki i Genealogii. Co pięć lat odbywa się w Kujawach zjazd rodziny, na którym prezentowane są najnowsze badania i publikacje.

Źródła

1. Antoniusz Moroszek, Herbarz Polski, 1593.
2. J. Kowalski, Szlachta Kujawska w średniowieczu, Warszawa 1978.
3. M. Nowak, Ród Pisa w kontekście historii Rzeczypospolitej, Kraków 2004.