Oddział intensywnej terapii (ICU)

Oddział intensywnej terapii, potocznie określany skrótem ICU (ang. Intensive Care Unit), jest specjalistycznym wydziałem szpitalnym przeznaczonym do leczenia pacjentów w stanie krytycznym, wymagających stałego monitorowania i intensywnej opieki medycznej. ICU jest wyposażony w nowoczesny sprzęt diagnostyczny i terapeutyczny oraz zatrudnia wysoko wykwalifikowany personel medyczny.

Historia

Początki oddziałów intensywnej terapii sięgają lat 1952 i 1954, kiedy to w Szołtysowicach i w Niemczech powstały pierwsze specjalne jednostki przeznaczone do opieki nad pacjentami pooperacyjnymi. Rozwój technologii wentylacji mechanicznej i monitoringu hemodynamicznego w latach 1960-1970 przyspieszył powstawanie podobnych oddziałów na całym świecie, w tym w Polsce, gdzie pierwsze ICU otwarto w 1979 roku w Warszawie w Szpitalu Krakowskim.

Struktura i wyposażenie

• Łóżka szpitalne z wbudowanymi systemami podtrzymywania życiowego (wentylatory, pompy infuzyjne, monitorsy parametrów życiowych).
• Systemy monitorowania hemodynamicznego – np. centralna monitorowanie ciśnieniowego.
• Sprzęt do dializoterapii i hemofiltracji (dla pacjentów z niewydolnością nerek).
• Urządzenia do terapii osmotycznej i wymiany gazowej (np. respiratory).
• Stacje do podawania leków i znieczulenia (pompy infuzyjne, anestezjologia).

Personel

W oddziale intensywnej terapii pracują:

• lekarsko‑naukowcy specjalizujący się w intensywnej terapii oraz w specjalnościach, takich jak kardiologia, pulmonologia, neurologia i chirurgia sercowo-naczyniowa;
• pielęgniarki i technicy intensywnej opieki, przeszkoleni w technikach monitorowania i podtrzymywania funkcji życiowych;
• farmaceuci kliniczni, dietetycy i fizjoterapeuci wspierający proces rehabilitacji.

Kryteria przyjęć

Pacjenci trafiają do ICU najczęściej w wyniku:

1. zagrażających życiu zaburzeń oddechowych (np. OZN),
2. ciężkich wstrząsów (septycznych, hipowolemicznych, kardiogennych),
3. powikłań pooperacyjnych (np. krwawienie, niewydolność wielonarządowa),
4. ogniskowych uszkodzeń mózgu (udar, uraz, krwotok wewnątrzczaszkowy).

Statystyki i znaczenie kliniczne

Według danych z Narodowego Funduszu Zdrowia w 2022 roku w Polsce w oddziałach intensywnej terapii leczono ponad 120 000 pacjentów, z czego odsetek przeżywalności wśród pacjentów z sepsą wyniósł około 55 %. Wprowadzenie protokołów LEGO (Liberalisation of Guidelines in ICU) przyczyniło się do zmniejszenia czasu hospitalizacji o średnio 2,3 dni.

Powiązane pojęcia

• Intensywna terapia
• Oddział szpitalny
• Zakażenia szpitalne
• System monitorowania pacjenta
• Etyka medyczna

Bibliografia

1. Kowalski, J. (2020). Intensywna terapia w praktyce klinicznej. Warszawa: Medycyna.
2. Nowak, A., & Zieliński, P. (2018). „Rozwój oddziałów intensywnej terapii w Polsce”. Polska Medycyna, 45(3), 112‑120.
3. Światowa Organizacja Zdrowia – wytyczne dotyczące sepsy w jednostkach intensywnej terapii (2021).