Mekka

Mekka (arab. مكة المكرمة, Mekka al-Mukarrama) – najważniejsze miasto religijne w Islamie, położone w zachodniej części Arabii Saudyjskiej. Jest miejscem narodzin proroka Mahometa oraz lokalizacją najświętszego zabytku islamu – Kaby. Co roku przyciąga miliony muzułmanów, którzy odbywają pielgrzymkę hadż.

Etymologia

Nazwa „Mekka” wywodzi się od arabskiego słowa مك („makk”), które w starożytnym języku arabskim oznaczało „miejsce zgromadzenia”. W literaturze wczesnoislamskiej miasto było określane jako Al‑Makkah al‑Mukarramah – „Palące się miejsce” lub „Ukochane miasto”.

Historia

Według tradycji islamskiej pierwszym budowniczym Kaby był prorok Ibrahim (Abraham) wraz ze swoim synem Ismaelem. W VII wieku n.e. Mekka stała się centrum handlowym i religijnym Arabii. W 622 r. prorok Mahomet przeniósł się z Mekki do Medyny, co oznacza początek hijry.

W 630 r. Mahomet powrócił do Mekki, zdobył miasto i poświęcił ją wyłącznie islamowi, usuwając pogańskie bożki i przywracając kult Kaby. Od tego czasu Mekka jest jedynym miejscem, w którym muzułmanie muszą odbyć hadż, o ile posiadają środki i zdrowie.

Geografia i demografia

Mekka leży w dolinie otoczonej górami Hejaz, na wysokości ok. 277 m n.p.m. Miasto liczy ponad 2023 roku przybliżoną populację 2 miliony mieszkańców. Jest jednym z najważniejszych ośrodków gospodarczych i religijnych w kraju.

Znaczenie religijne

• Kaba – centralny budynek świątynny, do którego skierowane są wszystkie modlitwy muzułmanów (kierunek qibla).
• Masjid al‑Harām – Wielki Meczet, otaczający Kabe, największy kościół w islamie.
• Zamawienie (Zamawiennictwo) – rytuały – przybycie do Mekki w czasie hadż i umraż (mniejsza pielgrzymka).

Pielgrzymka (hadż)

Hadż to pięciodniowy rytuał, który odbywa się w określonym okresie księżycowego kalendarza islamu – w miesiącu Dżumada al‑ula. Pielgrzymi wykonują szereg obowiązków, w tym:

1. Stawienie się przy Kabie i okrążenie jej siedem razy (tawaf).
2. Wędrówka pomiędzy wzgórzami Al‑Safa i Al‑Marwah (sa’y).
3. Stanie na równinie Arafat – najważniejszy moment hadż.
4. Rzucanie kamieni na symboliczne słupy Jamarat, upamiętniające odmowę szatana.

Kultura i sztuka

W Mekce rozwijały się tradycje poezji arabsko‑islamskiej, architektura stylu islamskiego oraz sztuka kaligrafii koranicznej. Współcześnie miasto przyjęło także nowoczesne rozwiązania techniczne, w tym rozszerzoną sieć transportu publicznego i systemy zarządzania tłumem podczas sezonu hadż.

Współczesne wyzwania

Ze względu na rosnącą liczbę pielgrzymów, w Mekce prowadzone są projekty mające na celu:

• Zwiększenie pojemności Masjid al‑Harām (rozbudowa Matraf).
• Poprawę infrastruktury bezpieczeństwa i zdrowia publicznego.
• Zrównoważony rozwój środowiskowy w kontekście dużych zgromadzeń.

Powiązane artykuły

Więcej informacji można znaleźć w następujących hasłach: Islam, Arabia Saudyjska, Mahomet, Hadż, Kaba, Koran, Mekka w latach 1917‑1932.